Π.Ο.Θ.Σ. - ΕΚΔΟΣΕΙΣ - 4. ΜΝΗΜΗΣ ΟΔΟΙΠΟΡΙΑ

ΜΝΗΜΗΣ ΟΔΟΙΠΟΡΙΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Χρίστου Ζαφείρη

Θεσσαλονίκη 16 Φεβρουαρίου 2009

====================================


Αγαπητοί φίλοι

Κυρίες και Κύριοι

 

Όταν θέλεις να ευχαριστήσεις κάποιον ειλικρινά επειδή σε τίμησε, οι λέξεις, και οι φράσεις δεν σου βγαίνουν εύκολα γιατί φοβάσαι μήπως και τον αδικήσεις.

Δεν σας το κρύβω πως προβληματίστηκα πάρα πολύ. Μέρες έψαχνα να βρω κάποια λόγια να κάνω την αρχή και ξαφνικά έκανα τη σκέψη, δεν ξεκινάς Χατζόπουλε με τους στίχους του μεγάλου τέκνου του Θρακικού Ελληνισμού που καταγόταν από τη Βυζώ, του Γεωργίου Βιζυηνού μια και θα ταξιδέψουμε απόψε όλοι μαζί με οδηγό τον Χρίστο Ζαφείρη στην αλησμόνητη Θράκη ?

Πραγματικά έτσι θα ξεκινήσω και θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω απόψε νοερά στη Θράκη τη χώρα των θρύλων και των παραδόσεων με την ελπίδα να γίνουμε αφορμή συγραφέας και παρουσιαστής να ταξιδέψετε και πραγματικά στην πατρίδα του Θρακικού Ελληνισμού.

 

Πεθύμησα να στολιστώ με γιορτερό στολίδι,

Να πάγω στην πατρίδα μου, στ’ αγαπητό ταξίδι,

Φύσα κοσμογυρίστρα μου, χαριτωμένη αύρα »

 

Πριν από την έκδοση του βιβλίου επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά με το Χρίστο. Ήταν η πρώτη μας επικοινωνία. Η χροιά της φωνής του μαρτυρούσε την αγωνία του παρά τις πολλαπλές εμπειρίες του.Το διαισθάνθηκα γιατί και εγώ έτσι ακριβώς ένιωθα πριν τρία χρόνια όταν ήταν να κυκλοφορήσει το δικό μου βιβλίο.

Όταν μετά από λίγο καιρό μου χάρισε το έργο του, διαπίστωσα ότι δεν είναι Θρακιώτης. Δεν εξεπλάγην γιατί είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι οι περισσότεροι που έχουν ασχοληθεί με τη Θράκη, την πατρίδα του Ορφέα, του Δημόκριτου, του Πρωταγόρα, του Βάρναλη, του Βιζυηνού, της Σοφίας Βέμπο του Λογοθετίδη του Χατζηδάκη και πολλών άλλων προσωπικοτήτων δεν είναι Θρακιώτες.

Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο αισθάνθηκα ρίγος όταν στην πρώτη ενότητα «Το πνεύμα και η παράδοση της Θράκης» ως επικεφαλίδα είχε τα λόγια του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου

 

« Αρχήν δε της Ευρώπης εγώ τίθημι Την Θράκην,

επί και αυτό το Βυζάντιον ( Κωνσταντινούπολη) της Θράκης

Εστί μέρος κάλλιστον και τιμιώτατον

 

Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει τις γνώσεις του συγραφέα καθώς και την αγάπη του για την αδικοχαμένη πατρίδα του Θρακικού Ελληνισμού. Είναι πολύ δύσκολο για τον γράφοντα να αποτυπώσει με σαφήνεια και προπαντός επιγραμματικά αλλά απόλυτα τεκμηριωμένα την ιστορία της Θράκης μέσα σε 9 σελίδες κάτι που δεν τολμά η Ελληνική πολιτεία και δη το αρμόδιο Υπουργείο παιδείας για τους γνωστούς λόγους. Οι υπόλοιπες ενότητες του βιβλίου επιβεβαιώνουν ,και συμπληρώνουν κατ εμέ το πρώτο κεφάλαιο.

Με το βιβλίο αυτό ο φίλτατος Χρίστος μετά από

έρευνες σε βιβλιογραφίες και σχετικές πηγές επιδιώκει να συμβάλλει στη μελέτη του παρελθόντος της Θράκης, προσφέροντας τη δυνατότητα στους σύγχρονους Θράκες αλλά και τους φίλους τους να γνωρίσουν καλύτερα την ένδοξη ιστορία της, τον πολιτισμό της και τη λαϊκή της παράδοση , αφού ως γνωστό «τα γραπτά μένουν».

Σίγουρα άνοιξε ένα παράθυρο στη γνώση, θα κάνει κάποιους να σκιρτίσουν, να θυμηθούν, να αναπολήσουν ,και στο νου τους να έρχεται και πάλι η ευχή «άντε και καλή πατρίδα» που συνήθιζαν ο παππούς και η γιαγιά με το ρυτιδιασμένο πρόσωπο, αλλά συνάμα και μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές αφού τα σχολικά εγχειρίδια σκόπιμα θα πω δεν φωτίζουν το κεφάλαιο αυτό της ιστορίας μας.

Όπως διαπίστωσα, ο Χρίστος αποδεικνύεται ένας σπουδαίος ταξιδευτής που σε πηγαίνει από το ένα άκρο της Θράκης στο άλλο, χωρίς να διαταράσσει την πνευματική σου ηρεμία και σου δίνει επί πλέον τη δυνατότητα να ονειροπολήσεις διαβάζοντας το και απολαυάνοντας τις εξαιρετικές του φωτογραφίες παλαιές και σύγχρονες. Η δομή του βιβλίου ζωντανεύει την ιστορική μνήμη, τη μνήμη του παρελθόντος που είναι απαραίτητο και ζωτικό στοιχείο για την πορεία στο αύριο και του ατόμου και του έθνους.

Ο συγραφέας παρουσιάζει τα ιστορικά, κοινωνικά, πολιτιστικά δρώμενα του Θρακιώτικου Ελληνισμού και οδηγεί την άμαξα του χρόνου στα μονοπάτια της ιστορίας και του πολιτισμού της Θρακιώτικης γης, και με όλο αυτό τον πλούτο που παρουσιάζει για τη Θράκη εύλογα διερωτάται κάποιος πως χάθηκε τόσο άδοξα αυτή η περιοχή. Πιστεύω πως Λόγοι γεωστρατηγικοί, οικονομικοί, πολιτικοί που εξυπηρετούσαν τους ισχυρούς της εποχής εκείνης από τη μια μεριά και από την άλλη πλευρά μία Ελλάδα που ψυχορραγούσε και προσπαθούσε να συμμαζέψει το είναι της από την Μικρασιατική καταστροφή έφεραν αυτό το αποτέλεσμα. Δεν είναι όμως θέμα της στιγμής Είναι ‘όμως μία από τις πολλές παραμέτρους της ένδοξης ιστορίας της Θράκης

Επί πλέον με τον τρόπο της καταγραφής των πληροφοριών σε κάνει να διαπιστώσεις ότι η Θράκη είναι η χώρα που την περιβάλλουν θρύλοι και παραδόσεις. Είναι η χώρα των πιο απίθανων, των πιο παράδοξων συμπτώσεων. Από αυτήν επήγασεν η Θρησκεία.

Στην άπλα της γεννήθηκαν ο Ορφέας, ο Θάμυρις και ο Μουσαίος, μεγάλοι μουσικοί και κορυφώθηκε ο μύθος της Ευρυδίκης και το τραγούδι αναδείχτηκε η πιο ευδαίμονη εκδήλωση του ανθρώπου.

Η Θράκη, μας αφήνει περίτεχνα ο Χρίστος να διαπιστώσουμε ότι είναι η χώρα των πιο φιλελεύθερων ανθρώπων, των ανθρώπων που ξέρουν τι θα πει αγώνας για ελευθερία, για ιδανικά. Οι Θρακιώτες Το έδειξαν σε όλα τα προσκλητήρια σαλπίσματα του Ελληνικού Έθνους. Έδωσαν μέχρι που δεν είχαν να δώσουν, .

Ότι από τα ακρογιάλια της η ελληνική γλώσσα και ψυχή ξεχύθηκε και σαν πνοή ανέμου απλώθηκε στα πέρατα της γης. Στη Θράκη, μας επιβεβαιώνει και ο Χρίστος ότι επέζησαν η αρχαία ζωή αυτούσια μέσα στο χριστιανικό πλαίσιο συγκερασμένη με την υμνωδία τη Βυζαντινή και τη μυστικοπαθή και κατανυχτική μελωδία

 

« του κατευθυνθήτω η προσευχή μου»

 

Ότι η φύση της είναι όμορφη, χαρά θεού ο κάμπος, , όνειρο τα αμέτρητα ποτάμια της, τα βουνά της τραγουδούν και ιστορούν τα πιο απίθανα και γενικά η φύση της είναι υποβλητική. Ότι στις άπλες της ο νέος μαίνεται και ο γέρος ηβάσκει την ώρα της προσευχής, μας υπενθυμίζει ότι είναι η χώρα των αναστενάρηδων που μάχονται να σβήσουν τη θρακιά με το χορό και τη μουσική.

Αυτή τη Θράκη σίγουρα την αγάπησες και συ Χρίστο, γιατί θέλω να πιστεύω πως όταν την επισκέφθηκες ένιωσες να σε παίρνει από το χέρι να σε ανεβάζει ψιλά στις ουρανογείτονες κορφές της και να σου λέει

« Κοίτα εδώ, εδώ πάνω στα ανάκτορα του υλάτη Απόλλωνα γεννήθηκαν οι θεοί και οι θεές των δασών της Θράκης. Από εδώ από τους ορφικούς αυτούς δρυμώνες ξεκίνησε το Ορφικό θειικό τραγούδι και έγινε τραγούδι όλου του κόσμου.»Είναι σίγουρο πως αν δεν ένιωσες έτσι δεν θα μπορούσες να αποτυπώσεις με τη γραφίδα σου τα όσα αναφέρεις για την πατρίδα των γονιών μου.

Και μια φθινοπωρινή μουχρωμένη μέρα ακούστηκε η σπαρακτική κραυγή.

ΠΕΡΑΣΤΕ ΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ

Και οι ξεριζωμένοι Θρακιώτες, εγκατέλειπαν τους χρυσαφένιους κάμπους και τις απέραντες κοιλάδες, άφηναν πίσω τους το τρισχιλιόχρονο λίκνο του Ελληνισμού και της δισχιλιόρονης Ελληνικής Ρωμιοσύνης όπου ανθοβολούσε η ελληνική σκέψη και προκοπή. Άφησαν πίσω τους παμπάλαιους τάφους των προγόνων τους και τις εκκλησιές τους, σημερινά φαντάσματα, και έπαιρναν μαζί τους το φως της ελεύθερης ψυχής τους Έτσι αναγκαστικά πέρασαν στην αντίπερα όχθη του Έβρου , άλλοι με τις βοδάμαξες τους, και άλλοι με καράβια όπου τους πρόσμενε ένας αδελφός λαός. Εργάστηκαν σκληρά, μόχθησαν, πότισαν τη γη με ιδρώτα και σαν τα δέντρα βγάλανε καινούργια κλαριά και φύλλα και πάνω στα κλαριά τους- σαν τα πουλιά – κελαηδούν σήμερα τα παιδιά τους, δεύτερη, Τρίτη , τέταρτη γενιά της προσφυγιάς. Καινούργιες πολιτείες πήραν το όνομα των παλαιών , Νέα Μάλγαρα, Νέα Μάδυτος, Νέα Αγχίαλος, Νεά Τυρολόη και τόσες άλλες.

Αγαπητέ μου Χρίστο νάσαι σίγουρος πως με το έργο σου «Μνήμης Οδοιπορία»

1ον) έχεις συμβάλει τα μέγιστα με το να δημιουργήσεις καινούργιους μηχανισμούς κατά της λήθης, οπότε ο Σεφέρης δεν έχει να φοβηθεί μήπως σβήσει το κερί που όταν θυμόμαστε καίει, αλλά και όταν δεν θυμόμαστε καθόλου σβήνει..

2ον) Με το έργο σου αυτό δίνεις την ευκαιρία στους παλιούς να θυμηθούν όπως τόνισα αλλά και στους νέους μας, τις ελπίδες μας, να μάθουν ότι στη Θράκη γεννήθηκαν η θρησκεία, τα Ορφικά και τα Καβείρια μυστήρια, όπως βεβαιώνει ο Γεώργιος Βιζυηνός στο ποίημα του «Θρακών Άσμα» και

3ον) περνάς το μήνυμα ότι πρέπει η Θράκη μας να σταματήσει να είναι Terra incognita.

Κυρίες και Κύριοι,

Σαν πρόεδρος της ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΘΡΑΚΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ, αλλά προπαντός σαν Θρακιώτης πρόσφυγας δεύτερης γενιάς, σφίγγω το χέρι του Χρίστου, για να τον συγχαρώ αλλά και για να του πω ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα από τα βάθη της καρδιάς μου, για το ωραίο του βιβλίο , και να υπογραμμίσω ότι αγαπητέ μου Χρίστο, κυρίες και κύριοι

«Δεν υπάρχουν αλησμόνητες πατρίδες εφόσον υπάρχουν άνθρωποι που τις θυμούνται και τις τιμούν με τα έργα τους»

Επιτρέψτε μου να διακόψω το ταξίδι με στίχους από το ποίημα «Ύμνος στη Θράκη» ενός άγνωστου Θρακιώτη πρόσφυγα 1ης γενιάς και να σας ευχηθώ καλό σας ταξίδι.

 

Εις της Θράκης την ένδοξη χώρα

Σέρναν τα νιάτα μεγάλο χορό

Μα εφύσησε αγέρι ψυχρό

,Και σκορπίστηκαν τώρα……………

 

Αγαπητέ μου Χρίστο και πάλι τα θερμά μου συγχαρητήρια και όχι μόνον τα δικά μου.

 

 

Ελευθέριος Θ. Χατζόπουλος

Πρόεδρος Π.Ο.Θ.Σ.

 

Όταν παίρνεις ένα βιβλίο στα χέρια σου για να το δεις ασυναίσθητα μετράς νοερά τις διαστάσεις του, διαβάζεις τον τίτλο του ,προσέχοντας τη διατύπωση του παρατηρείς τη γραμματοσειρά που έχει χρησιμοποιηθεί, αν έχει και κάποια εικόνα και στη συνεχεία το γυρνάς και παρατηρείς το οπισθόφυλλό του αναζητώντας τη φωτογραφία του γράφοντος, διαβάζεις με μεγάλη προσοχή την κεντρική ιδέα και αν σου κεντρίσει το ενδιαφέρον ανατρέχεις στα περιεχόμενα και στη μελέτη των στοιχείων του συγγραφέα.

Το βιβλίο της αγαπητής μας φίλης της Βάσως, που την γνωρίσαμε στην ΠΟΘΣ πριν 14 μήνες τυχαία σε μια παρουσίαση ενός βιβλίου σχετικού με τη Θράκη μας, πιστεύω, πως έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά και γνωρίζοντας στο μέτρο του δυνατού τον χαρακτήρα της και το μεράκι της τολμώ να ισχυριστώ ότι το βιβλίο της είναι καρπός ενός μεγάλου έρωτα, που πηγάζει από την επιθυμία, τη γνώση και τη λατρεία της προς την έννοια Θράκη.

Το πόνημά της σε κερδίζει από την πρώτη ματιά που θα του ρίξεις και όταν το πάρεις στα χέρια σου και στρογγυλοκαθίσεις αναπαυτικά σε μια πολυθρόνα η βαθιά στον καναπέ τότε βυθίζεσαι στις σκέψεις και αναπολώντας τις όποιες ιστορίες έτυχε να ακούσεις χωμένος στην αγκαλιά της γιαγιάς η του παππού, υποχρεώνεσαι να ανασυνταχθείς, να ταξινομήσεις τις γνώσεις σου για να διαπιστώσεις τα όποια κενά έχεις για να τα συμπληρώσεις με τα όσα σου προσφέρει το πόνημα αυτό μέσα από τις…… σελίδες του. Οι φωτογραφίες του μοναδικές και είμαι σίγουρος ότι δεν επεδίωξε να είναι έγχρωμες γιατί έτσι ο αναγνώστης θα είναι πιο κοντά στα γεγονότα που αποτυπώνονται με ένα γλαφυρό τρόπο πάνω στις σελίδες που έχουν διαστάσεις …………………. Άλλωστε η Βάσω έχει μία μοναδική ικανότητα στον προφορικό της λόγο που όταν την ακούς σε κάνει να κρέμεσαι από τα χείλη της. Λόγος μεστός ,αφηγηματικός, γλαφυρός που σε συνεπαίρνει και σε ταξιδεύει με την άμαξα του χρόνου σε μονοπάτια ιστορικά, παραδοσιακά. Την ικανότητα της αυτή κατόρθωσε να την αποτυπώσει και στο χαρτί με αποτέλεσμα και ο πιο δύσκολος αναγνώστης να ξεφυλλίζει τις σελίδες του βιβλίου της όχι απλά για να περάσει την ώρα του αλλά για να μάθει και να εμπλουτίσει τις γνώσεις του.

Μελετώντας με μεγάλη προσοχή το βιβλίο με δυσκολία κατόρθωσα να επιλέξω κάποιες ενότητες, και αυτό γιατί η κάθε μια είναι άκρως ιδιαίτερη και ξεχωριστή, με προοπτική να σας δώσω το στίγμα της πεμπτουσίας το βιβλίου αυτού που πιστεύω ότι είναι κατάθεση ψηχής.

Έτσι στην σελίδα….και στη θεματική ενότητα…. διαβάζουμε ……………………