ΠΡΩΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΡΑΚΩΝ

 

 

Το πρώτο συνέδριο που έγινε στην Ξάνθη από 21-24 Οκτωβρίου 1993 ήταν ουσιαστικά του απόδημου Θρακικού Ελληνισμού.
Την εισήγηση της Π.Ο.Θ.Σ., με τίτλο: « ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΡΑΚΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΘΡΑΚΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ» την έκανε το μέλος του Δ.Σ. Αριστοτέλης Νανιόπουλος επίκουρος Καθηγητής της πολυτεχνικής σχολής του Α.Π.Θ., και την οποία παραθέτουμε.

Πρόλογος
Ο Θρακικός Ελληνισμός της τελευταίας δεκαετίας του εικοστού αιώνα βρίσκεται αντιμέτωπος με την επείγουσα ανάγκη να ανταποκριθεί και να ενεργοποιηθεί στον εθνικό του ρόλο.
Σκοπός της εισήγησης αυτής είναι να θέσει ένα πλαίσιο προβληματισμού και να παρακινήσει ένα γόνιμο διάλογο στα παρακάτω θέματα :
Τι είναι θρακικός Ελληνισμός, γιατί είναι αναγκαία η αφύπνιση του;
α. Ποιοί θα πρέπει να είναι οι κύριοι στόχοι του θρακικού Ελληνισμού σήμερα;
β. Ποιες ήταν οι μέχρι τώρα ενέργειες και στρατηγική της ΠΟΘΣ;
γ. Ποια τα κύρια προβλήματα και οι κύριες προοπτικές της;
δ. Ποια είναι η ακολουθητέα στρατηγική για την ΠΟΘΣ;
Οι απαντήσεις στα προηγούμενα δεν μπορεί να είναι στατικές, έχουν από τη φύση τους δυναμικό χαρακτήρα που απαιτεί τον συνεχή ανακαθορισμό τους με σύνεση, ανιδιοτέλεια, υπευθυνότητα και προσοχή.

1. Ο Θρακικός Ελληνισμός σήμερα

Τον θρακικό Ελληνισμό γενικά, αποτελούν οι καταγόμενοι από την Ανατολική Θράκη (τη σημερινή Ευρωπαϊκή Τουρκία), την Βόρεια ή Ανατολική Ρωμυλία (που σήμερα ανήκει στη Βουλγαρία), την Ελληνική Θράκη. Το μεγαλύτερο μέρος του θρακικού Ελληνισμού ζει σήμερα εκτός της Ελληνικής Θράκης (υπολογίζεται στα 3/5, Λιάπης 1992) στον λοιπό Ελλαδικό χώρο (κύρια στην Μακεδονία), στις ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία, Δ. Ευρώπη, Βουλγαρία, Τουρκία κ.λ.π. Η καταγραφή τους και οι σχετικοί υπολογισμοί είναι προς το παρόν δύσκολοι.
Ο Θρακικός Ελληνισμός, προσφυγικός στο μεγαλύτερο μέρος του, διατηρεί μέρος της κοιτίδας του στον Ελλαδικό χώρο (Ελληνική Θράκη), σε αντίθεση με άλλα μεγάλα τμήματα του Ελληνισμού που την έχουν απολέσει εντελώς (Ποντιακός Ελληνισμός, Μικρασιατικός Ελληνισμός). Επίσης σε αντίθεση με άλλα τμήματα του προσφυγικού Ελληνισμού αφέθηκε στην σε μεγάλο βαθμό απώλεια πολλών πολιτιστικών του ιδιαιτεροτήτων. Η έντονη αστικοποίηση του βέβαια είχε αρχίσει από τον ίδιο χώρο της Θράκης.
Σήμερα βρισκόμαστε σε μια νέα διαρκώς μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, όπου δραματικές ανακατατάξεις συμβαίνουν σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό χώρο, η πατρίδα μας καλείται να παίξει ένα νέο δυναμικό ρόλο ενώ παράλληλα διάφοροι κίνδυνοι την απειλούν.
Ο Θρακικός Ελληνισμός " ο γίγας εν υπνώσει " θα πρέπει να αφυπνιστεί, να οργανωθεί και να παίξει τον ρόλο που του πρέπει στο σύγχρονο γίγνεσθαι.

2. Οι κύριοι στόχοι για τον Θρακικό Ελληνισμό σήμερα
Ποιοί θα πρέπει να είναι οι στόχοι για το θρακικό Ελληνισμό, πως αυτοί θα πρέπει να κωδικοποιηθούν και να ιεραρχηθούν; Τα ερωτήματα αυτά μπορούν να απαντηθούν ικανοποιητικά με την εφαρμογή μιας κατάλληλης διαδικασίας για την οποία γίνεται αναφορά σε επόμενη παράγραφο. Εδώ θα αναφερθούν επιλεκτικά ορισμένοι βασικοί στόχοι στους οποίους (κατά τη γνώμη του γράφοντα) θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα.
α. Το ξύπνημα του " κοιμώμενου γίγαντα " του θρακικού Ελληνισμού, στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό. Να ξυπνήσουν οι μνήμες, να ενεργοποιηθεί το ενδιαφέρον του για την ανάπτυξη της χώρας, για όλα τα εθνικά και ιδιαίτερα για ό,τι αφορά τη Θράκη.
β. Συντονισμός των προσπαθειών για τη θωράκιση της Ελληνικής Θράκης, όσο είναι ακόμα καιρός. Το σύνολο του θρακικού Ελληνισμού έχει χρέος να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Η τακτική της Τουρκίας δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για τον στρατηγικό της στόχο, (που είναι) σε πρώτη φάση διαχωρισμός και ανακήρυξη της μουσουλμανικής μειονότητας σε κοινότητα, σε δεύτερη φάση αυτονόμηση της και τέλος επέμβαση της μητέρας-πατρίδας για την προσάρτηση της.
Τα πολιτιστικά σωματεία μπορούν να παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στα εθνικά θέματα, ας διδαχθούμε στον τομέα αυτό από τους Σκοπιανούς και τους Τούρκους αλλά και από τις δικές μας επιτυχίες όπως την άρδην μεταστροφή της Αυστραλιανής προηγούμενα πάγια ανθελληνικής στο Μακεδονικό, θέσης μετά από τα συγκλονιστικά συλλαλητήρια οργανώσεων στο Σίδνευ και τη Μελβούρνη.
Η ανάπτυξη ενός ισχυρού πόλου ενδιαφέροντος για την Ελληνική Θράκη με πυρήνα τα θρακιώτικα σωματεία ο οποίος μάλιστα θα συμβάλλει στην διατύπωση και παρακολούθηση μιας αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής, πρέπει να αποτελέσει πρώτιστο στόχο μας.
γ. Η εκδήλωση ενδιαφέροντος για τον Ελληνισμό των αλησμόνητων πατρίδων και ιδιαίτερα για τους συμπατριώτες μας της Ίμβρου, Τενέδου, Κωνσταντινουπόλεως, Ανατ. Ρωμυλίας.
δ. Η διατήρηση του πολιτιστικού μας πλούτου που χάνεται και η ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος γι'αυτόν.
ε. Η έγκαιρη θωράκιση μας απέναντι στην ξένη προπαγάνδα για το " Θρακικό " έτσι ώστε να μην επαναληφθούν οι εκπλήξεις που δοκιμάσαμε με το Μακεδονικό".
στ.Η δημιουργία αξιόπιστων και αποτελεσματικών μηχανισμών προώθησης των στόχων και άσκησης επιθετικής πολιτικής (ομάδες εργασίας, συμβουλευτικά όργανα. Ινστιτούτα κ.λ.π.)

3. Οι μέχρι τώρα ενέργειες και στρατηγική της ΠΟΘΣ

Στο πλαίσιο των προηγούμενων στόχων και στο διάστημα των δυο περίπου χρόνων από την ίδρυση της η ΠΟΘΣ έκανε τα παρακάτω:
α. έχει συσπειρώσει σαν μέλη της 50 περίπου σωματεία, από ολόκληρη την Ελλάδα και ο αριθμός τους αυξάνει συνεχώς.
β. οργάνωσε στα πλαίσια των " Δημητρίων " τον Νοέμβριο του 1992 την μεγάλη έκθεση " Κειμήλια από την Αν Θράκη και την Αν. Ρωμυλία". Η έκθεση αυτή μεταφέρθηκε στη συνέχεια τον Δεκέμβριο στην Κομοτηνή.
γ. οργανώνει ηλεκτρονική τράπεζα δεδομένων για τα κειμήλια της προηγούμενης έκθεσης καθώς και άλλα τα οποία σημειωτέον ανήκουν κύρια σε μεγάλο αριθμό ατόμων και οικογενειών.
δ. έχει εκδώσει διπλό δίσκο με τίτλο " κειμήλια ήχου και λόγου από την Αν.Θράκη και την Αν. Ρωμυλία". Ο ένας δίσκος περιέχει αυθεντικές καταγραφές από την Αν. Θράκη και ο άλλος από την Αν. Ρωμυλία. Περιέχει επίσης ένθετο 32 σελίδων με την αποδελτίωση των τραγουδιών, σύντομο ιστορικό κείμενο στα Ελληνικά και Αγγλικά και πλούσια εικονογράφηση.
ε. έχει σε εξέλιξη πρόγραμμα καταγραφής των δυνατοτήτων και δραστηριοτήτων των συλλόγων-μελών της με στόχους:
•    την έκδοση δίγλωσσου ΟΔΗΓΟΥ ο οποίος θα διευκολύνει τις ανταλλαγές και την επικοινωνία μεταξύ των Θρακικών σωματείων
•    την επιστημονική παρακολούθηση της διαχρονικής εξέλιξης των σωματείων-μελών της.
στ. επίσης έχει σε εξέλιξη έρευνα για τη διαμόρφωση θέσεων σε σχέση με τους παρακάτω θεματικούς άξονες:
•    τι μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη οργάνωση των συλλόγων και ιδιαίτερα στην ενεργοποίηση της νεολαίας;
•    σε ποιους στόχους θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα η ΠΟΘΣ;
•    τι θα πρέπει να γίνει για την ενεργοποίηση του θρακικού Ελληνισμού;
•    Τι μπορούν να κάνουν τα σωματεία και η ΠΟΘΣ για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελληνική Θράκη;
ζ. οργάνωσε τριήμερο " οδοιπορικό " στη Θράκη στο οποίο συμμετείχαν μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων των συλλόγων - μελών της. Στα πλαίσια του οδοιπορικού έγιναν τέσσερις μεγάλες συγκεντρώσεις με πολιτιστικούς συλλόγους των αντίστοιχων περιοχών στην Ορεστιάδα, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη, όπου μεταξύ άλλων συζητήθηκαν οι θεματικοί άξονες της προηγούμενης παραγράφου.
η. έκανε διάφορες παραστάσεις στην κυβέρνηση και φορείς όπως:
•    για την ίδρυση ελληνικών σχολείων στην Ανατ. Ρωμυλία για την αγιοποίηση του εθνομάρτυρα Κυρίλλου, μητροπολίτου Αδριανουπόλεως
•    για την ίδρυση προσκυνηματικού κέντρου του Θρακικού Ελληνισμού
•    για την έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα των Σαδίκ και Φαικογλου
•    για τις πρόσφατες βαρβαρότητες σε Ελληνικό νεκροταφείο της Κωνσταντινούπολης.
θ. η ΠΟΘΣ δεν λαμβάνει καμιά κρατική επιχορήγηση προκειμένου να διατηρήσει την αυτοτέλεια και ανεξαρτησία της. Δέχεται όμως χορηγίες για το συγκεκριμένο έργο, το οποίο φέρει συνήθως σε πέρας με την εθελοντική προσφορά εργασίας των μελών της ή και φίλων της. Έτσι οι περισσότερες από τις δραστηριότητες της είναι αυτοχρηματοδοτούμενες.


4. Κύρια προβλήματα και προοπτικές της ΠΟΘΣ
Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ΠΟΘΣ είναι:
α. Η έλλειψη στέγης. Η ΠΟΘΣ σήμερα στεγάζεται έναντι μικρού τιμήματος σε μικρό γραφείο που ανήκει στην Θρακική εστία Θεσσαλονίκης. Ο χώρος αυτός κάλυψε τις βασικές ανάγκες ίδρυσης της, τώρα όμως είναι τελείως ανεπαρκής για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της.
β...Η ανάγκη μηχανογράφησης με σύγχρονο εξοπλισμό πράγμα που βέβαια έχει σαν προϋπόθεση την εξερεύνηση στέγης.
γ. Η πραγματοποίηση αναγκαίων καταστατικών, διορθωτικών αλλαγών. Τέτοιες είναι ίσως η δημιουργία εφοριών Αν. Θράκης, Ελληνικής Θράκης, Ανατολικής Ρωμυλίας που θα εκπροσωπούνται αντίστοιχα στο Δ.Σ. στις περαιτέρω προοπτικές της.
δ. Η περαιτέρω μαζικοποίησή της. Ιδιαίτερα με την εγγραφή Ανατολι-κορωμυλιωτικών σωματείων.
ε. Η σύσφιξη των δεσμών με τα αδελφό σωματεία του εξωτερικού
στ. Η εσωτερική αναδιοργάνωση της με τη δημιουργία τμημάτων και ομάδων εργασίας με καθορισμένο αντικείμενο, που θα υλοποιείται με βάση κάποιο πρόγραμμα.
ζ. Η δημιουργία ενός συμβουλευτικού επιστημονικού οργάνου που θα αποτελείται από εγνωσμένου κύρους προσωπικότητες οι οποίες θα συμβουλεύουν την ΠΟΘΣ σε θέματα στρατηγικής και τακτικής (ιδιαίτερα όσον αφορά έκτακτα γεγονότα) έτσι ώστε να αποφεύγονται λάθη και βεβιασμένες κινήσεις.
η...Η δημιουργία ενός ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου των οιονδήποτε κυβερνητικών πολιτικών, που έχουν σχέση με την Δυτική Θράκη. Μπορεί να συνδέεται με το Δ.Π.Θ. να συγκεντρώνει στοιχεία και να εκδίδει σχετική έκθεση ανά τακτά διαστήματα με τη βοήθεια έγκυρων μελετητών.
θ. Ο καλύτερος συντονισμός των ενεργειών της με τις λοιπές Ομοσπονδίες προσφυγικών σωματείων.
ι. Η δημιουργία μουσείου και ερευνητικού κέντρου του θρακικού Ελληνισμού, που θα καταγράφει συστηματικά και θα αποθησαυρίσει τα κειμήλια και τον πολιτιστικό πλούτο του θρακικού Ελληνισμού, έτσι ώστε να διατηρηθούν αυτά και για τις υπόλοιπες γενιές. Αυτός είναι ένας ίσως μακροχρόνιος στόχος, που όμως η υλοποίηση του μπορεί να δρομολογηθεί με βάση τον πυρήνα της 'έκθεσης κειμηλίων".

5. Για την διαμόρφωση της ακολουθητέας στρατηγικής της ΠΟΘΣ
Σήμερα περισσότερο παρά ποτέ απαιτείται η συσπείρωση και ο συντονισμός των ενεργειών του θρακικού Ελληνισμού έτσι ώστε να πλησιάσει τους στόχους του στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, λόγοι που συνηγορούν σ'αυτό είναι:
α. "εν τη ενώσει η ισχύς ", αυτό που υπολογίζει η οποιαδήποτε εξουσία είναι η δύναμη του συνομιλητή που στην περίπτωση των πολιτιστικών σωματείων έχει σχέση με το κύρος ιούς και την αριθμητική τους ισχύ.
β. ο βαθμός οργάνωσης που απαιτείται για την εκπλήρωση των στόχων που έχουν διατυπωθεί στην αρχή αυτού του κειμένου είναι υψηλός με αντίστοιχα υψηλό φόρτο εργασίας. Στη φάση αυτή οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι και δεν θα πρέπει να γίνει άσκοπη σπατάλη δυνάμεων.
γ. για την ανάπτυξη της σε τμήματα, πρόσληψη επαγγελματικών στελεχών κ.λ.π., θα πρέπει να ακολουθηθεί μια προσέγγιση από όπου αυτή η ανάπτυξη θα είναι σύμφωνη με τις δυνατότητες και τις ανάγκες της ΠΟΘΣ.
δ. θα πρέπει να υπάρχει ενιαία στρατηγική που-να παρακολουθεί δυναμικά τις εξελίξεις και να συντονίζει τις αντιδράσεις του θρακικού Ελληνισμού σ'αυτές έτσι ώστε να εμφανίζεται ένα αραγές μέτωπο και όχι σπασμωδικές ή αλληλοσυγκρουόμενες κινήσεις.
ε. την οργάνωση των θρακικών σωματείων σε Ελλαδικό επίπεδο θα πρέπει να ακολουθήσει η οργάνωση σε παγκόσμιο, όπου οι θρακικές ομοσπονδίες Καναδά, ΗΠΑ, Αυστραλίας, Γερμανίας, κ.λ.π. θα ενωθούν σε Συνομοσπονδία. Έτσι θα επιτευχθεί ο συντονισμός των προσπαθειών και η ενεργοποίηση δικτύου του θρακικού Ελληνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
ζ. Ο ρόλος της ΠΟΘΣ θα πρέπει να είναι συμπληρωματικός προς αυτόν, των σωματείων - μελών της και προς τους λοιπούς φορείς, που ασχολούνται με τη Θράκη (Τ. Α.,λοιποί φορείς κ.λ.π.)

6. Επίλογος
•      ας καθαρίσουμε την καρδιά μας από εγωισμούς, πάθη, ιδιοτέλειες και ας προσπαθήσουμε να βρούμε την απάντηση στο τι είναι καλύτερο που πρέπει να γίνει για την προώθηση των στόχων του θρακικού Ελληνισμού.
•    ας εφαρμόσουμε ό,τι συμβάλλει στην ενεργοποίηση του θρακικού Ελληνισμού και ας αποφύγουμε ό,τι συμβάλλει στον αποσυντονισμό και την αποδυνάμωση της φωνής του. Τέτοια μπορούν να είναι:
•    Η διάσπαση των δυνάμεων του Θρακικού Ελληνισμού (π.χ. κίνηση για δημιουργία Ομοσπονδίας Ανατολικορωμυλιωτικών σωματείων)
•    Η πρόταξη τοπικιστικών συμφερόντων και φιλοδοξιών μπροστά στο γενικότερο συμφέρον του Θρακικού Ελληνισμού.
•    Η ασυντόνιστη και αβίαστη ανάληψη " πρωτοβουλιών", που τελικά βλάπτουν την υπόθεση του Θρακικού Ελληνισμού.
Οι προκλήσεις των καιρών είναι τέτοιες που απαιτούν την στράτευση και ενεργοποίηση ολόκληρου του θρακικού Ελληνισμού με πίστη στις δυνατότητες του. Στη διαδικασία αυτή ο ρόλος της ΠΟΘΣ μπορεί να είναι καταλυτικός αρκεί όλοι μας να βοηθήσουμε στη σωστή άνδρωση και εξέλιξη της.